EN | AM

ՆԱԱԵԿ / Նավթ արտահանող արաբական երկրների կազմակերպություն 
OAPEC / Organization of Arab Petroleum Exporting Countries 

ՆԱԵ / Նոր արդյունաբերական երկրներ 
NIEs / Newly Industrializing Economies 

Permanent, intergovernmental organization, created at the Baghdad Conference on 10-14 September 1960, by Iran, Iraq, Kuwait, Saudi Arabia and Venezuela. The five founding members were later joined by eight other members: Qatar (1961); Indonesia (1962); Socialist Peoples Libyan Arab Jamahiriya (1962); United Arab Emirates (1967); Algeria (1969); Nigeria (1971); Ecuador (1973–1992) and Gabon (1975–1994).

OPEC had its headquarters in Geneva, Switzerland, in the first five years of its existence. This was moved to Vienna, Austria, on 1 September 1965. OPEC's objective has been to coordinate and unify petroleum policies among member countries, in the interests of petroleum producers -- countries and businesses. The OPEC Conference of Ministers has met in ordinary session twice a year, and has been responsible for the formulation of the general policy of the Organization.

նախագահ, նախագահող 
chairman (chairperson) 

նախագիծ 
blueprint 

(1) The law as established by the outcome of former cases.
(2) The collection of reported cases that form the body of law within a given jurisdiction.

նախածննդաբերական խնամք և խնամք ծննդաբերության ժամանակ 
prenatal and delivery care 

նախածննդյան (անտենատալ) խնամք 
ANC / Antenatal Care 

նախապաշարմունք 
prejudice 

նախաքննության դատավոր 
pre-trial judge 

Նախկին Հարավսլավիայի հարցերով միջազգային քրեական տրիբունալ 
ICTY / International Criminal Tribunal for former Yugoslavia 

Գնահատում, որ իրականացվում է նախքան զարգացման ոլորտի միջամտությունը:

An overall assessment of the relevance, feasibility and potential sustainability of an operation prior to approval for implementation.

նախնական կալանք 
provisional detention 

նախնական համաձայնություն 
tentative agreement 

Նայրոբիում ՄԱԿ-ի գրասենյակ 
UNON / United Nations Office in Nairobi 

Միգրացիայի համատեքստում` այս տերմինը վերաբերում է այն պետությունում գրանցված ջրային փոխադրամիջոցի վրա աշխատող միգրանտին, որի քաղաքացին չէ նա (ներառում է լցանավերի վրա աշխատողներին)։ («Բոլոր միգրանտ աշխատողների եւ նրանց ընտանիքների անդամների իրավունքների պաշտպանության վերաբերյալ» 1990 թ. միջազգային կոնվենցիայի 2(2)(գ) հոդված):

Migrant worker employed on board a vessel registered in a State of which he or she is not a national (includes fishermen) (Art. 2(2)(c), International Convention on the Protection of the Rights of All Migrant Workers and Members of Their Families, 1990).

Նավաստիների վերապատրաստման, հավաստագրման և հերթապահության չափանիշների մասին միջազգային կոնվենցիա 
International Convention on Standards of Training, Certification and Watchkeeping for Seafarers 

Նավերի պատճառով աղտոտվածության կանխարգելման մասին կոնվենցիա 
International Convention for the Prevention of Pollution from Ships 

Նավթ պարենի դիմաց ծրագիր 
Oil-for-Food Program 

Adoption 18 december 1971, entry into force 16 October 1978. The 1992 Protocol replaces the 1971 Convention.

1971 Fund Convention ceased to be in force on 24 May 2002, and therefore the 1971 Fund has no members. The 1971 Fund was to continue to exist until all outstanding claims have been resolved and any remaining assets have been distributed among the former member States.

Adopted at Brussels, Belgium, on 29 November 1969, the Convention entered into force on 19 June 1975.

The Convention was adopted to ensure that adequate compensation is available to persons who suffer oil pollution damage resulting from maritime casualties involving oil-carrying ships.

ՆԱՏՕ / Հյուսիսատլանտյան դաշինք (Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի կազմակերպություն) 
NATO / North Atlantic Treaty Organization 

ԱՄՆ-ում և Արևմտյան Եվրոպայում կանանց շարժման երկրորդ ալիքը։ Նեո-ֆեմինիզմի հիմնական կարգախոսն է՝ «հավասարություն տարբերության մեջ», քանի որ լիակատար հավասարությունը հավասարակշռում է ոչ միայն անհատների ֆիզիկական կարողությունները, այլև նրանց մտավոր ներուժը՝ հաշվի չառնելով կանանց ստեղծարար և փիլիսոփայական առանձնահատկությունները։ Կանայք օգտագործում են «հավասար, բայց տարբեր» նեո-ֆեմինիստական սկզբունքը՝ պաշտպանելու անհատական անկրնելիության, ինքնիշխանության և անձնական ինքնության իրենց իրավունքները։ Այսպիսով՝ կանանց և տղամարդկանց վարքագծերի գնահատում տարբեր տեսանկյուններից և իգա-արական կարծրատիպերի մերժում։ 

Second wave of women's movement in the US and Western Europe. The major slogan of neo-feminism is "equality in difference", since total equality levels not only the physical capabilities of individuals but also their intellectual potential rejecting the creative and philosophical peculiarities of women. Women use the neo-feminist principle of "equal but different" to defend their rights to individual uniqueness, to autonomy and personal identity. Hence, different appraisals of women's and men's behaviors and the rejection of femino-masculine stereotypes.

Նեպալում ՄԱԿ-ի առաքելություն 
UNMIN / United Nations Mission in Nepal 

Ըստ այս չափանիշի՝ քաղաքացի չհանդիսացող անձը չի կարող ակնկալել ավելի լավ իրավական պաշտպանություն, քան այն, որը հյուրընկալող պետությունն ապահովում է իր քաղաքացիների համար։ Այնուամենայնիվ, ազգային չափանիշը չի կարող օգտագործվել որպես միջոց՝ միջազգային իրավունքի նվազագույն չափանիշով սահմանված միջազգային պարտավորություններից խուսափելու համար։

According to this standard, the alien can expect no better legal protection than that accorded by a host State to its own nationals. However, the national standard cannot be used as a means of evading international obligations under the minimum standard of international law.

Most broadly, involves addressing the diversity of needs of all learners and reducing exclusion within and from education. Thus in 2010, the Inclusive Education website of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization reported that such education is "based on the right of all learners to a quality education that meets basic learning needs and enriches lives. Focusing particularly on vulnerable and marginalized groups, it seeks to develop the full potential of every individual. The ultimate goal of inclusive quality education is to end all forms of discrimination and foster social cohesion."

Գործընթաց, որը նախատեսված է տվյալ համայնքի կամ հասարակության տնտեսական, սոցիալական, քաղաքական եւ մշակութային կյանքին բոլորի լիարժեք մասնակցությունը թույլատրելու եւ ապահովելու համար։ Թեեւ չկա ընդհանուր համաձայնեցված որեւէ սահմանում, այնուամենայնիվ, ներառող հասարակության գաղափարը հիմնված է մարդու բոլոր իրավունքների եւ հիմնարար ազատությունների նկատմամբ հարգանքի, մշակութային ու կրոնական բազմազանության, սոցիալական արդարության եւ խոցելի ու անապահով վիճակում գտնվող խմբերի հատուկ կարիքների, ժողովրդավարական մասնակցության եւ իրավունքի գերակայության վրա (4-րդ գլխի 66-րդ կետ, ՄԱԿ-ի 1995 թ. սոցիալական զարգացման գագաթնաժողով):

ներգործունակություն 
efficacy 

ներդրում բնեղենով 
in-kind contribution 

Ֆինանսական, մարդկային և նյութական ռեսուրսներ, որոնք կիրառվում են զարգացման ոլորտի միջամտության նպատակով:

The financial, human, and material resources required to implement an operation.

In military operations, advance by one side along the line of confrontation.

Ներկայացուցիչների պալատ 
House of Representatives 

ներկայացուցչի օգնական 
Assistant Representative 

Ընկերության աշխատակից, ով ժամանակավորապես տեղափոխվում է այդ ընկերության փոխկապակցված օտարերկրյա ընկերություն (մասնաճյուղ, դուստր ընկերություն, գրասենյակ, համատեղ ձեռնարկություն եւ այլն)։

Մեծ թվով՝ քաղաքացի չհանդիսացող անձանց անսպասելի ժամանումը որեւէ երկիր։

A continuous arrival of non-nationals in a country, in large numbers.

ներքին աշխատանքային խումբ 
IWG / internal working group 

Զարգացման ոլորտի միջամտության գնահատում, որն իրականացվում է այն մարմինների և/կամ անհատների կողմից, որոնք զեկուցում են դոնորներին, գործընկերներին կամ միջամտությունն իրականացնող կազմակերպություններին: Հարաբերակից եզրույթ՝ ինքնագնահատում:

The evaluation of an operation conducted by a unit and/or individuals reporting to the management.

Մարդկանց տեղաշարժը երկրի մի տարածքից մյուսը՝ նոր բնակություն հաստատելու նպատակով կամ հետեւանքներով: Այդպիսի միգրացիան կարող է լինել ժամանակավոր կամ մշտական: Ներքին միգրանտները տեղաշարժվում են, սակայն մնում են իրենց ծագման երկրում (օրինակ՝ գյուղից քաղաք միգրացիա):

A movement of people from one area of a country to another for the purpose or with the effect of establishing a new residence. This migration may be temporary or permanent. Internal migrants move but remain within their country of origin (e.g. rural to urban migration).

Նիկարագուայում ընտրությունների վերահսկողության ՄԱԿ-ի դիտորդական առաքելություն 
ONUVEN / United Nations Observation Mission for Verification of Elections in Nicaragua 

A gathering of two or more persons for three or fewer hours in sequence (one of a series of meetings during a session) during which a legislative, administrative or deliberative body occupies a conference room and requires some conference services:

  • Meeting with interpretation;
  • Meeting without interpretation;
  • Open meeting - in the case of a meeting of an intergovernmental or other legislative or deliberative body, one that is open to all those who are accredited to participate in the particular session of the body, including representatives of non-governmental organizations and members of the media. Sometimes called a “public” meeting. However, the use of that term should be discouraged since meetings of United Nations bodies are not as a rule open to the “general public.”
  • Closed meeting - usually a meeting that is open to all members and observers of the body concerned but that representatives of non-governmental organizations or members of the media may not attend;
  • Private meeting - by invitation only; this term should not be used for intergovernmental meetings as it causes confusion with closed meeting.

նմուշ (կենսաբանական նյութի) 
specimen 

նյութական աղքատություն 
monetary poverty 

The range of operational activities concerned with supply, handling, transportation and distribution of materials. Also applicable to the transportation of people.

Նոր գործընկերություն հանուն Աֆրիկայի զարգացման 
NEPAD / New Partnership for Africa’s Development 

նոր հոգեներգործուն նյութեր 
NPS / New Psychoactive Substances 

Նոր հոգեներգործուն նյութերի վերաբերյալ միջազգային գործողություններ (ION) ծրագրի Դեպքերի մասին հաղորդման համակարգ 
IONICS / ION Incident Communication System 

Նոր հոգեներգործուն նյութերի վերաբերյալ միջազգային գործողություններ ծրագիր 
Project ION (International Operations on NPS) 

Number of deaths in the neonatal period per 1000 live births in a given year or period of time.

Commences at birth and ends 28 completed days after birth.

նորարարական լաբորատորիա 
innovation lab 

նորարարություն 
innovation 

նորմատիվային 
normative 

Նորությունների և մեդիայի բաժանմունք 
News and Media Division 

Ընտանիք, որը բաղկացած է ծնողների զույգից և նրանց երեխաներից։

Family that consists of a couple and their children.

Այն բարձրագույն նպատակը, որին զարգացման ոլորտի միջամտությունը նպատակ ունի հասնել:

The highest-level result to which an operation is intended to contribute. It is measured by impact indicators.

Երկիր, որը միգրացիոն հոսքերի (կանոնավոր կամ անկանոն) վերջնակետն է։

The country that is a destination for migratory flows (legal or illegal).

նպատակահարմարության ուսումնասիրություն 
feasibility study 

Այն աստիճանը ըստ որի զարգացման ոլորտի միջամտությունների խնդիրները համապատասխանում են շահառուների պահանջներին, երկրի կարիքներին, համաշխարհային առաջնահերթություններին և գործընկերների ու դրամաշնորհատուների քաղաքականություններին: Հետադարձ հայացքով, նպատակահարմարության հարցը հաճախ վերաբերում է այն բանին, թե արդյոք միջամտության կամ դրա նախագծման խնդիրները դեռևս նպատակահարմար են՝ հաշվի առնելով փոփոխված հանգամանքները:

The extent to which the objectives of an operation are consistent with beneficiaries’ needs, country needs, organizational priorities, and partners’ and donors' policies. Retrospectively, the question of relevance often becomes a question as to whether the objectives of an operation or its design are still appropriate given changed circumstances.

(1) Property, especially money and securities, held or settled in trust.
(2) In the context of UNICEF, funds accepted by UNICEF mainly to cover the costs of procurement of supplies and services undertaken by UNICEF on behalf of others. They also include financing provided by sponsors to cover the costs relating to Junior Professional Officers, as well as those relating to projects funded by the World Bank, the oil-for-food programme in Iraq and the Global Alliance for Vaccines and Immunization. These funds are not considered to be UNICEF income.

նպատակային նվիրատվություն/ ներդրում 
earmarked contribution 

A continuous series or group of individual or parallel meetings of a legislative, administrative or deliberative body; the complete period of time (e.g. four working days, two weeks, etc.) during which, in accordance with its mandate and entitlement, a body deliberates the questions on its agenda. Commonly used, or more specific, terms include the following:

  • Organizational session, the purpose of which is to prepare for a later session;
  • Regular or substantive session – the principal session of the body;
  • Emergency session, which requires a separate mandate from the higher legislative authority;
  • Special session, which is usually devoted to a specific topic and which also requires a separate mandate;
  • Emergency special session;
  • Resumed session, which is the continuation at a later date of a session the work of which has not been completed;
  • Annual session – may be used for a body that meets annually, to distinguish that session from special or emergency sessions. Sessions may be denoted (a) by year, e.g. the 2006 organizational or substantive session of the Economic and Social Council, or (b) by order of their occurrence since the establishment of the organ, e.g. the sixtieth session of the General Assembly.


 

Տե՛ս միջազգային նվազագույն չափանիշ

See international minimum standard

նվազագույն սպառողական զամբյուղ 
minimum consumption basket 

նվաստացնող վերաբերմունք 
degrading treatment 

նվիրաբերություն, նվիրատվություն 
donation 

նվիրատու (դոնոր) երկիր 
donor country 

նվիրատվություն 
donor contribution 

 

 

 

There are several entities with this name, e.g.:

  1. in the Secretariat. Established by GA resolution 48/218 B. Replaces the Office for Inspections and Investigations;
  2. at the International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia.

ՆՎԿՄԿ / Ներդրումային վեճերի կարգավորման միջազգային կենտրոն 
ICSID / International Centre for Settlement of Investment Disputes 

Այն անձինք կամ անձանց խմբերը, որոնք հարկադրված կամ պարտավորված փախչել կամ լքել են իրենց տները կամ սովորաբար բնակվելու վայրերը, մասնավորապես` զինված ընդհարումների, համատարած բռնության իրավիճակների, մարդու իրավունքների խախտումների կամ բնական կամ մարդածին աղետների պատճառով կամ դրանց հետեւանքներից խուսափելու համար, եւ որոնք չեն հատել միջազգայնորեն ճանաչված որեւէ պետական սահման: (Ներքին տեղահանման վերաբերյալ ուղղորդող սկզբունքներ, ՄԱԿ-ի փաստաթուղթ E/CN.4/1998/53/Add.2.)

Persons or groups of persons who have been forced or obliged to flee or to leave their homes or places of habitual residence, in particular as a result of or in order to avoid the effects of armed conflict, situations of generalized violence, violations of human rights or natural or human-made disasters, and who have not crossed an internationally recognized State border (Guiding Principles on Internal Displacement, UN Doc E/CN.4/1998/53/Add.2.).