EN | AM

After a treaty has been concluded, the written instruments, which provide formal evidence of consent to be bound, and also reservations and declarations, are placed in the custody of a depositary. Unless the treaty provides otherwise, the deposit of the instruments of ratification, acceptance, approval or accession establishes the consent of a state to be bound by the treaty. For treaties with a small number of parties, the depositary will usually be the government of the state on whose territory the treaty was signed. Sometimes various states are chosen as depositaries. Multilateral treaties usually designate an international organization or the Secretary-General of the United Nations as depositaries. The depositary must accept all notifications and documents related to the treaty, examine whether all formal requirements are met, deposit them, register the treaty and notify all relevant acts to the parties concerned.

[Arts.16, 76 and 77, Vienna Convention on the Law of Treaties 1969]

ԻԳԳ / Իրավական գործերի գրասենյակ 
OLA / Office of Legal Affairs 

ԻԴՄ / Իսլամական դատարանների միություն 
ICU / Islamic Courts Union 

իզոտոպային հիդրոլոգիա 
Isotope hydrology 

MAPS stands for Mainstreaming, Acceleration and Policy Support. MAPS was adopted by the UNDG in October 2015 as a common approach to its support to the implementation of the 2030 Agenda for Sustainable Development at the country level. The MAPS approach captures the core components of the UNDG’s upstream support to the SDGs: https://goo.gl/W5RPkL

 

Jeddah, Saudi Arabia. Established in 1969, OIC was an intergovernmental organization grouping States, to safeguard the interest and ensure the progress and well-being of their peoples and those of other Muslims in the world over.

Իմիգրացիայի [ներգաղթի] դիմող անձ։

Գործընթաց, որի միջոցով քաղաքացի չհանդիսացող անձինք տեղափոխվում են որևէ երկիր՝ բնակություն հաստատելու նպատակով։

A process by which non-nationals move into a country for the purpose of settlement.

Անկանոն միգրացիայի կանխումը և դրա դեմ պայքարը, ինչպես նաև անկանոն կարգավիճակով միգրանտների վերադարձը խթանելու նպատակով պետության կողմից արտերկրում նշանակված ներկայացուցիչ։

Միջոցներ, որոնք պետությունների կողմից կարող են կիրառվել և կիրառվել են իրենց տարածքում գտնվող միգրանտների ու ապաստան հայցողների նկատմամբ, որտեղ առկա է որոշակի հսկողության անհրաժեշտությունը. դրանք տարբեր են՝ սկսած ազատությունից զրկելու հետ չկապված և հասարակությունից չմեկուսացնելով պայմանավորված ինչպես նաև անձնական
գործի նյութերի ուսումնասիրություն ենթադրող մոդելներից մինչև առավել սահմանափակումներ ներառող տարբերակներ, ինչպիսին կարող է լինել բնակությունը կիսաբաց տիպի կենտրոններում։ Այլընտրանքային միջոցները պետք է դիտարկվեն նախքան կալանքին
դիմելու տարբերակը քննարկելը։

Միջազգային ջրերի և պետության ցամաքային տարածքի գոտին, որտեղ կիրառելի են պետության իմիգրացիոն (ներգաղթային) օրենքները (կոչվում է նաև «միգրացիոն գոտի»)։

The zone of the high seas and land territory of a State, in which the State’s immigration laws are applicable (also called “migration zone”).

Միգրանտի կարգավիճակ՝ ընդունող երկրի իմիգրացիոն (ներգաղթային) իրավունքի համաձայն։

Status which a migrant is accorded under the immigration law of the host country.

Իմիգրանտների [ներգաղթողների] մուտքի առնչությամբ երկրի կողմից սահմանված քվոտա՝ սովորաբար աշխատանքային միգրացիայի նպատակներով։

Զանազան վարակիչ և ուռուցքային հիվանդություններից իրեն պաշտպանելու օրգանիզմի ունակության նվազում կամ լրիվ բացակայություն, որը պայմանավորված է իմունային պատասխանի համար պատասխանատուբջիջների ֆունկցիոնալ ակտիվության ընկճմամբ կամ անբավարարությամբ։

իմունային համակարգի թուլացում 
immune system suppression 

Իմունիզացիայի ազգային ծրագիր 
NIP / National Immunization Programme 

Իմունիզացիայի ազգային օրեր 
NID / National immunization days 

Իմունիզացիայի բազմամյա համապարփակ ծրագիր 
CMYP / Comprehensive Multi-Year Plan for Immunization 

European Immunization Week promotes the core message that the immunization of every child is vital to prevent diseases and protect life. The slogan – "Prevent. Protect. Immunize." – carries this message across the WHO European Region. The goal is to increase vaccination coverage by raising awareness of the importance of immunization.

Իմունիզացիայի ընդլայնված ծրագիր 
EPI / Expanded Programme on Immunization 

Իմունիզացիայի հարցերով հանրապետական խորհրդատվության հանձնաժողով 
NACI / National Advisory Committee on Immunization 

Իմունիզացիան գործնականում (դասընթաց) 
IIP / Immunization in Practice (training course) 

Թեև այս տերմինի գործածությունն ու ընկալումը տարբեր երկրներում և համատեքստերում տարբեր են, այնուամենայնիվ, «ինտեգրումը» կարող է սահմանվել որպես գործընթաց, որով միգրանտները ներգրավվում են հասարակության մեջ և՛ որպես անհատ, և՛ որպես խումբ։ Դա ընդհանրապես ներառում է միգրանտների և հյուրընկալող հասարակությունների կողմից հարմարվելու երկկողմ գործընթաց՝ չնայած այն հանգամանքին, որ տարբեր երկրներում գործում են հյուրընկալող հասարակության կողմից ընդունման առանձնահատուկ պահանջներ։ Ինտեգրումն անպայմանորեն չի ենթադրում մշտական բնակություն։ Այն, այնուամենայնիվ, ենթադրում է, որ հաշվի են առնվում միգրանտների և հյուրընկալող հասարակությունների իրավունքները և պարտականությունները, տարբեր տեսակի ծառայությունների և աշխատանքային շուկայի հասանելիությունը, ինչպես նաև միգրանտներին և հյուրընկալող հասարակություններին ընդհանուր նպատակի շուրջ միավորող հիմնական արժեքների ճանաչումն ու հարգանքը դրանց նկատմամբ։ Տեղական ինտեգրումը փախստականների ծանր վիճակը թեթևացնելու երեք երկարաժամկետ լուծումներից մեկն է։ Դա կարող է կիրառվել միայն թրաֆիքինգի զոհերի և առանց չափահասի ուղեկցության մնացած երեխաների նկատմամբ։

The process by which immigrants become accepted into society, both as individuals and as groups. The particular requirements for acceptance by a receiving society vary greatly from country to country; and the responsibility for integration rests not with one particular group, but rather with many actors: immigrants themselves, the host government, institutions, and communities.

Գենդերային սոցիալականացման փուլ, որի ընթացքում տեղի է ունենում գենդերային դերերի, նորմերի և արժեքների սերտաճումը անձի էությանը:

A phase of gender socialization when gender roles, norms and values coalescence with person’s nature. 

ԻՆՏԵՐՊՈԼ / Քրեական ոստիկանության միջազգային կազմակերպություն 
INTERPOL / International Criminal Police Organization 

Անհատ կամ խումբ, ով նախաձեռնում և իրականացնում է իր միգրացիոն պլաններն առանց որևէ կողմնակի աջակցության: Սովորաբար, ինքնաբուխ միգրացիան պայմանավորված է «վանող-ձգող» գործոններով և բնութագրվում է պետական աջակցության կամ միջազգային կամ ներպետական մակարդակով տրամադրվող աջակցության բացակայությամբ: 

An individual or group who initiate and proceed with their migration plans without any outside assistance. Spontaneous migration is usually caused by push-pull factors and is characterized by the lack of State assistance or any other type of international or national assistance.

Անձի կամ խմբի՝ ներառյալ փախստականների, ներքին տեղահանման ենթարկված անձանց (ՆՏԵԱ-ների) կամ ապաստան հայցողների կամավոր, ինքնուրույն վերադարձն իրենց ծագման երկիր՝ սովորաբար առանց պետությունների կողմից տրամադրվող աջակցության կամ միջազգային կամ ներպետական մակարդակով տրամադրվող աջակցության։

Գնահատում նրանց կողմից, ովքեր զբաղվել են զարգացման ոլորտի միջամտության նախագծմամբ և մատուցմամբ: 

An evaluation planned and managed by those who are entrusted with the design and delivery of an operation. 

Ինքնակառավարման միջանկյալ մեխանիզմների մասին հռչակագիր 
Declaration of Principles on Interim Self-Government Arrangements 

Government of a group of people by their own leaders as opposed to rule imposed by a foreign government or people.

Variant: self-government

ինքնաշեն պայթուցիկ սարքավորումներ 
improvised explosive devises 

ինքնապաշտպանություն 
self-defence 

Ինքնապավինման ապահովման ռազմավարություն 
SRS / Self-Reliance Strategy 

Total number of cases and deaths from self-inflicted injuries with the intention of taking one’s life. Also expressed as a proportion to the general population.

ինքնավար կառավարություն 
autonomous government 

The principle that nations have the right to enjoy territorial integrity and political independence, free from intervention by other nations.
Article 2, paragraph 1 of the Charter of the United Nations states: "The Organization is based on the principle of the sovereign equality of all its Members."

Ինքնիշխանությունը` որպես միջազգային իրավունքի հասկացություն, ընդգրկում է երեք հիմնական կողմեր՝ արտաքին, ներքին և տարածքային: Ինքնիշխանության արտաքին կողմը պետության կողմից այլ պետությունների կամ սուբյեկտների հետ իր հարաբերություններն ազատորեն ձևավորելու իրավասությունն է՝ առանց այլ պետության կողմից կիրառվող սահմանափակման կամ հսկողության: Ինքնիշխանության այս կողմը հայտնի է նաև որպես անկախություն: Ինքնիշխանության ներքին կողմը պետության բացառիկ իրավունքը կամ իրավասությունն է՝ որոշելու իր կառույցների գործունեության բնույթը, սեփական ընտրությամբ ընդունելու օրենքներ և ապահովելու դրանց պահպանումը: Ինքնիշխանության տարածքային կողմը պետության այն իրավասությունն է, որը տարածվում է այդ պետության տարածքում, դրա տակ կամ դրա վրա գտնվող բոլոր անձանց և առարկա-
ների վրա: Միգրացիայի համատեքստում՝ դրանով ենթադրվում է պետության բացառիկ ինքնիշխան իրավունքը՝ որոշելու, թե քաղաքացի չհանդիսացող որ անձանց մուտքը պետք է թույլատրվի տվյալ պետության տարածք՝ անձին վերադարձնելու անթույլատրելիության սկզբունքին, մարդու իրավունքներին և երկկողմ կամ տարածաշրջանային համաձայնագրերով ամրագրված
դրույթներին համապատասխան (օրինակ՝ ազատ տեղաշարժի կամ ինտեգրման համաձայնագրեր): 

Sovereignty as a concept of international law has three major aspects: external, internal and territorial. The external aspect of sovereignty is the right of the State freely to determine its relations with other States or other entities without the restraint or control of another State. This aspect of sovereignty is also known as independence. The internal aspect of sovereignty is
the State’s exclusive right or competence to determine the character of its own institutions, to enact laws of its own choice and ensure their respect. The territorial aspect of sovereignty is the exclusive authority which a State exercises over all persons and things found on, under or above its territory.

ինքնիրացում, հնարավորությունների իրացում 
self-fulfillment 

All peoples have the right to self-determination; by virtue of that right they freely determine their political status and freely pursue their economic, social and cultural development.

In general, the ability or right to make decisions for oneself without the interference from others.

When used more specifically, it is often interchanged with self-rule, as the right of a people to determine its own form of government without interference from outside.

Պետության կողմից անձին տրված փաստաթուղթ (բացառությամբ անձնագրի) նրա՝ երկիր մուտք գործելը կամ երկրից դուրս գալը դյուրացնելու նպատակով։

A document (other than a passport) issued by a government to an individual in order to facilitate his/her entry into or exit from the country.

Պետության իրավասու մարմնի կողմից տրվող փաստաթուղթ, որը նախատեսված է այն կրող անձի ինքնությունը հաստատելու համար։

A piece of documentation designed to prove the identity of the person carrying it.

The constitutional allocation of the legislative, executive, and judicial powers among the three branches of government. The doctrine under which the legislative, executive, and judicial branches of government are not to infringe upon each other's constitutionally vested powers.

իոնացնող ճառագայթում 
ionizing radiation 

ԻՊՎ / պոլիոմելիտի ապաակտիվացված պատվաստանյութ 
IPV / Inactivated Polio Vaccine 

ԻՍՈ / Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպություն 
ISO / International Organization for Standardization 

Իվուարյան ժողովրդական ճակատ 
FPI / Front populaire ivoirien 

The coherence and quality of a programme or project strategy that makes successful implementation likely.

Department of Public Information. Created in fall 2002. Groups together services to delegations, liaison with civil society and activities for the general public.

As of May 2014 and according to a revised outreach division organizational structure, this division has included:

  1. Dag Hammarskjöld Library
  2. Knowledge Solutions and Design
  3. Publications and Editorial
  4. NGO Relations and Advocacy Section
  5. Education Outreach
  6. Visitors' Services
  7. Sales and Marketing

իրազեկվածության մակարդակի բարձրացում 
awareness raising 

Ամուսնություն, որը հյուպատոսական կամ իմիգրացիայի (ներգաղթի) հարցերով պաշտոնատար անձի որոշմամբ համարվում է իրական, քանի որ այդ ամուսնությունը կնքվել է երկարատև և բացառիկ հիմքով պահպանելու մտադրությամբ, ինչպես նաև կայուն լինելու պայմանով՝ ելնելով տևական բնույթ ունենալու հավանականությունից։ Շատ երկրներում, եթե աշխատակիցները չեն կարողանում որոշել, թե արդյոք ամուսնությունը կնքվել է երկարատև և բացառիկ հիմքով պահպանելու մտադրությամբ, ապա այդ ամուսնությունն ըստ կանխավարկածի համարվում է իրական, եթե չկան հակառակն ապացուցող փաստեր:

A marriage that a consular or immigration officer determines to be genuine, because it has been entered into with the intention of being maintained on a longterm and exclusive basis, and to be stable because it is likely to endure. In many States, if officers are unable to determine whether the marriage was entered into with the intention of maintaining it on a longterm and exclusive basis, there is a presumption that it is genuine, unless there is evidence to the contrary.

In the United Nations context, refers to an initiative launched by one particular body but carried out by some other entity of the United Nations family.

The obligation to fulfill encompasses two sublevels: the obligation to facilitate and the obligation to provide. The obligation to fulfill requires duty-bearers to adopt appropriate legislative, administrative, budgetary, judicial and other measures to facilitate the full realization of the right. In cases where rights-holders are not able to enjoy their right to food for reasons beyond their control, fulfilling the obligation also requires providing direct assistance or services in times of need. 

Պետության ընդհանուր իրավասությունը՝ ուղղված իր տարածքում կամ այն աշխարհագրական տարածքում գտնվող անձանց և իրերի նկատմամբ իշխանություն իրականացնելուն, որտեղ կարելի է իրականացնել այդպիսի իշխանություն։ Ավելի նեղ իմաստով՝ այն վերաբերում է գործը լսելու և հայցի հիմքը որոշելու վերաբերյալ որոշում կայացնելու օրինական լիազորությանը կամ իրավասությանը։

The legal power or authority to hear and determine a cause of action. It can also refer to the limits of territory within which any particular power may be exercised.

Set of rules, laws, regulations or codes in the context of which an activity might be carried out or a policy developed.

իրավական պաշտպանության և փոխհատուցման իրավունք 
right to a remedy and reparation 

Միջազգային սովորութային իրավունքի հանրահայտ սկզբունք է այն սկզբունքը, ըստ որի միջազգային մակարդակով վարույթ կարող է հարուցվել միայն իրավական պաշտպանության ներպետական միջոցները սպառված լինելու պարագայում. այդ սկզբունքը հիմնականում կիրառվել է այն դեպքերում, երբ պետությունն ընդունել է իր այն քաղաքացու կողմից ներկայացված հիմնավորումը, ում իրավունքները, վկայակոչվում է, որ ոտնահարվել են այլ պետությունում՝ միջազգային իրավունքի խախտմամբ։ Այդպիսի իրավիճակում նախքան միջազգային որևէ դատարան դիմելը, անհրաժեշտություն է առաջացել, որ այն պետությունը, որտեղ տեղի է ունենում խախտումը, հնարավորություն ունենա վերացնելու այն իր իսկ սեփական միջոցներով՝ իր ներպետական իրավական համակարգի շրջանակներում (Interhandel-ի դատական գործ (Նախնական առարկություններ),ԱՄԴ 1959 թ.)։

The rule that local remedies must be exhausted before international proceedings may be instituted is a wellestablished rule of customary international law; the rule has been generally observed in cases in which a State has adopted the cause of its national whose rights are claimed to have been disregarded in another State in violation of international law. Before resort may be had to an international court in such a situation, it has been considered necessary that the State where the violation occurs should have an opportunity to redress it by its own means, within the framework of its own domestic legal system (Interhandel Case (Preliminary Objections), ICJ 1959). 

իրավական փաստաթուղթ 
legal instrument 

իրավակիր 
right bearer 

իրավահաջորդ 
legal successor 

իրավահաջորդության սահմանադրական կարգ 
constitutional order of succession 

Իրական, վավերական կամ օրինական ինչ-որ բան։ Օրինակ՝ օրինական միգրանտը մուտք է գործում միգրացիոն օրենքերին հետևելու և իրավաչափ ճամփորդական փաստաթղթեր ներկայացնելու իրավաչափ նպատակներով։

Something that is genuine, valid, or lawful. For example, a legal migrant enters with a legitimate intent to comply with the migration laws, and present legitimate travel documents.

A generic term used by the Office of the United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) to describe an individual whose protection and assistance needs are of interest to UNHCR: a refugee under the 1951 Convention, a person who has been forced to leave his/her country as a result of conflict or events seriously disturbing public order, a returnee, a stateless person, and, in some situations, an internally displaced person. UNHCR's authority to act on behalf of persons of concern other than refugees is based on General Assembly resolutions.

իրավարարություն, արբիտրաժ 
arbitration 

իրավիճակային գործոն 
contextual factor 

իրավիճակի նախնական գնահատման առաքելություն 
pre-assessment mission 

A governing principle by which all persons, institutions and entities, public and private, and including the state itself, are accountable to democratically determined, publicly promulgated, equally enforced and independently adjudicated rules which are substantively and procedurally consistent with international law, particularly human rights standards, including the following:

  • Government decisions are made according to written law and rules;
  • Government sanctions cannot be made up after the fact (ex post facto);
  • Rules are applied as much as possible consistently to all;
  • Citizens are afforded consistent written process (due process) before life, liberty or property is taken away.

Human rights treaties are a special category of international legal agreements insofar as individuals (and not other states) are right-holders while the main bearers of obligations flowing from the rights recognized therein are the state parties to these treaties. In the context of the right to food, this means that every person – women, man, and child - has the right to access adequate food or means for its procurement. 

Իրաք-Քուվեյթ սահմանազատման հանձնաժողով 
Iraq-Kuwait Boundary Demarcation Commission 

Իրաքի ժամանակավոր վարչակազմ 
Iraqi Interim Administration 

Իրաքի կառավարման խորհուրդ 
Iraqi Governing Council 

Իրաքում ՄԱԿ-ի աջակցության առաքելություն 
UNAMI / United Nations Assistance Mission for Iraq 

Իրաքում ՄԱԿ-ի աջակցության ռազմավարություն 
United Nations Assistance Strategy for Iraq