EN | AM

Established in 1975. Until December 1994 known as the Conference on Security and Co-operation in Europe (CSCE).

OSCE is the largest regional security organization in the world, with 55 participating States from Europe, Central Asia and North America. It is active in early warning, conflict prevention, crisis management and post-conflict rehabilitation. The OSCE headquarters are located in Vienna, Austria. The Organization also has offices and institutions located in Geneva, The Hague, Prague and Warsaw.

Corn Soya Blend is the main blended food distributed by WFP.

A conclusion draws on data collected and analyses undertaken, through a transparent chain of arguments. Conclusions point out the factors of success and failure of an operation, with special attention paid to the intended and unintended results, and more generally with regard to any other strength or weakness.

եզրափակիչ նիստ 
wrap‐up meeting 

Եթովպիայում և Էրիթրեայում ՄԱԿ-ի առաքելություն 
UNMEE / United Nations Mission in Ethiopia and Eritrea 

ԵԻԿ / Երեխայի իրավունքների հարցերով կոմիտե 
CRC / Committee on the Rights of the Child 

Սահմանային ծառայությունների պաշտոնատար անձի կողմից անձի ճամփորդական փաստաթղթում դրված նշան, որով նշվում է պետության տարածքից անձի դուրս գալու ամսաթիվը և վայրը։

Այն վիզայի ժամկետը լրացած անձանց տրամադրվող վիզա, որի ժամկետը անհրաժեշտ է երկարաձգել նախքան երկրից դուրս գալը։ Որոշ երկրներում այն անվանվում է նաև «կամրջող վիզա»։

Visa issued for individuals with expired visas who need to extend them before leaving the country.

One of the Council of Europe's two main statutory organs, together with the Committee of Ministers. The Assembly sees itself as the driving force in extending European cooperation to all democratic States throughout Europe.

A status whereby a lack of financial resources limits the ability of an individual or household to meet basic need. What is included in basic needs is culturally determined so that different levels of financial status may be described as conveying relative forms of income poverty.

Եկամտի եւ կենսամակարդակի վերաբերյալ ԵՄ վիճակագրություն 
EU-SILC / EU statistics on income and living conditions 

ԵԿԲ / Եվրոպական կենտրոնական բանկ 
ECB / European Central Bank 

ԵՀ / Եվրոպական համայնք 
EC / European Community 

ԵՀԳԳԶԾ / Եվրոպական հարևանության գյուղատնտեսության և գյուղական շրջանների զարգացման ծրագիր 
ENPARD / European Neighbourhood Programme for Agriculture and Rural Development 

եղջերավոր անասունների ժանտախտ 
rinderpest 

ԵՄ / Եվրոպական միություն 
EU / European Union 

Tthe European Union's financing institution. The Bank's announced task is to contribute towards the integration, balanced development and economic and social cohesion of the member countries. Outside the Union the EIB implements the financial components of agreements concluded under European development aid and cooperation policies.

Together the EIB and the European Investment Fund (EIF) form the European Investment Bank Group (EIB Group).

ենթադրվող ոտնահարում, խախտում 
alleged violation 

A subsidiary body established by a commission with a standing mandate to investigate a specific topic and to report to the “parent” commission on its findings.

ենթատարածաշրջանային կազմակերպություն 
subregional organization 

Երեք կամ ավելի տեսությունների, տեղեկության աղբյուրների կամ տեսակների, կամ վերլուծության տեսակների կիրառումը՝ ստուգելու և հավաստելու գնահատման արդյունքները: Ուշադրություն. տվյալների բազմաթիվ աղբյուրներ, մեթոդներ, վերլուծություններ կամ տեսություններ համատեղելով՝ գնահատողները նպատակ ունեն հաղթահարել եզակի տեղեկատուներից, եզակի մեթոդներից, մեկ դիտարկողից կամ մեկ տեսության վրա հիմնվող ուսումնասիրություններից բխող հնարավոր կողմնապահությունը:

The use of three or more theories, sources or types of information, or types of analysis to explore, verify and substantiate an assessment. By combining multiple data-sources, methods, analyses or theories, evaluators hope to overcome the bias that comes from single informants, single-methods, single observer or single theory studies.

եռավալենտ ՕՊՎ 
tOPV / (trivalent) Oral Polio Vaccine 

Եվրահանձնաժողով 
European Commission 

Եվրահանձնաժողովի մարդասիրական գրասենյակ 
ECHO / European Commission Humanitarian Office 

Եվրամիության զինուժ 
EUFOR / European Union military force 

Եվրամիության վիճակագրության ծառայություն 
Eurostat 

Եվրոպայի խորհուրդ 
CE / Council of Europe 

Եվրոպայում սովորական զինված ուժերի մասին պայմանգիր (ԵՍԶՈՒ պայմանագիր) 
Treaty on Conventional Armed Forces in Europe (CFE Treaty) 

ԵՏՀ / ՄԱԿ-ի Եվրոպական տնտեսական հանձնաժողով 
ECE / United Nations Economic Commission for Europe 

Այլ անձի պարտքի կամ պարտավորության համար պատասխանատու լինելու նպատակով տրված համաձայնություն այն հիմքով, որ այդ անձը չունի այն վճարելու կամ կատարելու հնարավորություն։ Միգրացիայի համատեքստում երաշխիք կարող է պահանջվել
որևէ պետության մուտքի թույլտվություն հայցող՝ քաղաքացի չհանդիսացող անձանց համար այն պայմանով, որ նրանք մտադիր են մեկնել այդ պետությունից այնտեղ գտնվելու ժամկետի ավարտից հետո։

երաշտ 
drought 

Հաստատված իրավական փաստաթուղթ, որը պարունակում է իրավասու մարմնի առջև տրված երդմամբ հավաստված գրավոր ցուցմունք։ Միգրացիայի համատեքստում՝ երդմամբ հաստատվող գրավոր վկայությունը սովորաբար ստորագրվում է հովանավորի կողմից, որը երաշխավորում է միգրանտի ապրուստի լրիվ ապահովումը նրան՝ երկիր մուտք գործելու իրավունք ստանալու հնարավորություն ընձեռելու համար, ինչը հաճախ պահանջվում է մեծահասակ միգրանտների և այն անձանց համար, ովքեր հիվանդ են և անկարող են հոգալ իրենց մասին։

A certified legal document, normally signed by a sponsor, guaranteeing full cost of maintenance to a migrant to enable entry to be granted into the country, frequently required for elderly migrants and those who are ill and unable to fend for themselves.

Ճշմարտությունն ասելու վերաբերյալ հանդիսավոր խոստում, որը սովորաբար ուժ է ստանում ինչ–որ բան որպես սրբություն (օրինակ` աստծուն կամ աստվածներին) դիտարկելու կամ ինչ–որ բան պատկառելու կապակցությամբ։ Իրավական համատեքստում՝ երդմամբ ուղեկցվող բանավոր կամ գրավոր հայտարարությունը ենթադրում է ճշմարտությունն ասելու իրավական պարտականություն։ Շատ երկրներում երդմամբ պարտավորված անձը, ճշմարտությունը չասելու դեպքում, կատարում է հանցագործություն։

A solemn pledge of truthfulness, usually given force by being said in connection with something viewed as sacred (such as a god or gods) or something revered. In the legal context, making an oral or written statement under oath invokes a legal obligation to tell the truth. In most countries, one who does not tell the truth while under oath commits a criminal offence.

Տասնութ տարին չլրացած ցանկացած անհատ, եթե երեխայի նկատմամբ կիրառվող օրենքով չափահասության տարիքը չի լրանում ավելի վաղ («Երեխայի իրավունքների մասին» ՄԱԿ–ի 1989 թ. կոնվենցիայի 1–ին հոդված)։

An individual being below the age of eighteen years unless, under the law applicable to the child, majority is attained earlier (Art. 1, UN Convention on the Rights of the Child, 1989).

Երեխայի կողմից կատարվող ցանկացած աշխատանք, որը զրկում է նրան իր մանկությունից, ներուժից և արժանապատվությունից, վնասակար է նրա առողջության, կրթության, ֆիզիկական, մտավոր, հոգևոր, բարոյական կամ սոցիալական զարգացման համար։ (Տե՛ս «Երեխայի իրավունքների մասին» 1989 թ. կոնվենցիան)։

Any work performed by a child which is detrimental to his/her health, education, physical, mental, spiritual, moral or social development.

Արտահայտություն, որն ընդգրկում է. «ա) ստրկության բոլոր ձևերը կամ ստրկությանը համանման գործելակերպերը, ինչպիսիք երեխաների վաճառքը և թրաֆիքինգը, պարտքի պատճառով կախվածությունն են կամ ճորտային կախվածությունը, ինչպես նաև հարկադիր կամ ստիպողական աշխատանքը, այդ թվում` երեխաների հարկադիր կամ ստիպողական հավաքագրումը զինված ընդհարումներում նրանց օգտագործելու համար, բ) երեխային օգտագործելը, գնելը կամ առաջարկելը մարմնավաճառությամբ զբաղվելու, պոռնոգրաֆիկ արտադրանքի արտադրության կամ պոռնոգրաֆիկ ներկայացումների համար, գ) երեխային օգտագործելը, գնելը կամ առաջարկելը հակաիրավական գործունեությամբ զբաղվելու` մասնավորապես թմրանյութերի արտադրման և շրջանառության համար, ինչպես դրանք սահմանված են համապատասխան միջազգային պայմանագրերում դ) աշխատանքը, որն իր բնույթով կամ իր կատարման պայմաններով կարող է վնասել երեխաների առողջությանը, անվտանգությանը կամ բարոյականությանը» («Երեխայի աշխատանքի վատթարագույն ձևերի արգելման և դրանց վերացմանն ուղղված անհապաղ միջոցառումների մասին» ԱՄԿ-ի թիվ 182 կոնվենցիայի 3-րդ հոդված)

All forms of slavery or practices similar to slavery (such as the sale and trafficking of children, debt bondage and serfdom and forced or compulsory labour, including forced or compulsory recruitment of children for use in armed conflict); the use, procuring or offering of a child for prostitution, for the production of pornography or for pornographic performances; the use, procuring or offering of a child for illicit activities, in particular for the production and trafficking of drugs as defined in the relevant international treaties; or any other work which, by its nature or the circumstances in which it is carried out, is likely to harm the health, safety or morals of children.

Երեխայի իրավունքների մասին կոնվենցիա 
Convention on the Rights of the Child 

երեխայի խնամքի նպաստ 
allowance for child care 

Երեխայի որդեգրում օտար երկրից, ինչը ենթադրում է իր ծագման երկրից երեխայի տեղափոխումը որդեգրող ընտանիքի երկիր։ 

Adoption of a child from a foreign country.

երեխային առնչվող նրբությունները հաշվի առնող ընթացակարգեր 
child-sensitive procedures 

երեխային ծնողական խնամքից զրկելը 
child abandonment 

երեխաների և դեռահասների առողջություն 
CAH / child and adolescent health 

երեխաների կյանքի պահպանում 
child survival 

«Երեխայի իրավունքների մասին» 1989 թ. կոնվենցիայի և «Երեխայի աշխատանքի վատթարագույն ձևերի արգելման ու վերացման ուղղությամբ անհետաձգելի միջոցառումների մասին» 1999 թ. կոնվենցիայի համաձայն, երեխաների շահագործումն ընդգրկում է հետևյալը՝ տնտեսական շահագործում (ցանկացած աշխատանք, որը կարող է վտանգավոր լինել կամ խոչընդոտել երեխայի կրթությունը, կամ վնասակար լինել երեխայի առողջության կամ ֆիզիկական, մտավոր, հոգևոր, բարոյական կամ սոցիալական զարգացման համար, սեռական շահագործում (սեռական ոտնձգություն, մարմնավաճառություն, մանկական պոռնոգրաֆիա), և երեխաների առևանգում, վաճառք ու թրաֆիքինգ կամ երեխայի շահագործման ցանկացած այլ ձև։

According to the Convention on the Rights of the Child, 1989 and the Convention Concerning the Prohibition and Immediate Action for the Elimination of the Worst Forms of Child Labour, 1999, child exploitation includes: economic exploitation (any work that is likely to be hazardous or to interfere with the child’s education, or to be harmful to the child’s health or physical, mental, spiritual, moral or social development), sexual exploitation (sexual abuse, prostitution, child’s pornography) and abduction of, sale of or trafficking in children, or any other forms of child exploitation.

Սկզբունքները հետևյալն են. ՁԻԱՀ-ի դեմ գործողությունների մեկ փոխհամաձայնեցված շրջանակ, որը հիմք է ծառայում բոլոր գործընկերների աշխատանքների համակարգման համար, ՁԻԱՀ-ի մեկ ազգային համակարգող մարմին՝ լայն բազմաոլորտային մանդատով, և երկրի մակարդակով մոնիտորինգի ու գնահատման մեկ միասնական համակարգ։

The principles are: one agreed AIDS action framework that provides the basis for coordinating the work of all partners; one national AIDS coordinating authority, with a broad-based multisectoral mandate; and one agreed country-level monitoring and evaluation system.

Short-hand formula referring to the three European Union countries (France, Germany and United Kingdom) involved in negociations with Iran (2004-2005) concerning its nuclear programme.

«3-ից 5»-ը ԱՀԿ/ՄԱՁԻԱՀ-ի գլոբալ նախաձեռնությունն էր, որն ուղղված էր ցածր և միջին եկամուտ ունեցող երկրներում մինչև 2005 թ. ավարտը ՄԻԱՎ-ով ապրող երեք միլիոն մարդու ՀՌՎ բուժում տրամադրելուն: http://data.unaids.org/Publications/External-Documents/who_3by5-strategy_en.pdf?preview=true

 “3 by 5” was a WHO/UNAIDS global initiative aimed at placing three million people living with HIV in low- and middle-income countries on antiretroviral treatment by the end of the year 2005. http://data.unaids.org/Publications/External-Documents/who_3by5-strategy_en.pdf?preview=true

Created from a proposal by the Secretary-General to explore imaginative approaches to the challenge of youth employment. Convened by the Secretary-General within the framework of the UN Millennium Declaration. To be carried out in conjunction with the World Bank and the ILO.

Երիտասարդների միջազգային օր 
International Youth Day 

Proportion of youths (aged 15-24 years) who smoked or used other tobacco products within 30 days preceding the survey. Notes are made for instances where only cigarette use was considered.

Division for Social Policy and Development, Department of Economic and Social Affairs (DESA).

Proclaimed by the General Assembly for the year beginning on 12 August 2010, bearing in mind that 2010 marked the twenty-fifth anniversary of the 1985 International Youth Year: Participation, Development, Peace. During the year, the Assembly was also to organize a world youth conference, the High-level Meeting on Youth.

Երիտասարդությանը վերաբերող գործողությունների համաշխարհային ծրագիր 
World Programme of Action for Youth 

Անձ, որը առնվազն մեկ տարի ժամկետով տեղափոխվում է իր սովորական բնակության վայրից տարբեր այլ երկիր՝ այնպես, որ նպատակակետ երկիրը փաստացի դառնում է նրա սովորական բնակության վայրի նոր երկիրը։ Մեկնման երկրի դիտանկյունից անձը կհամարվի երկարաժամկետ էմիգրանտ (արտագաղթող), իսկ ժամանման երկրի դիտանկյունից՝ երկարաժամկետ իմիգրանտ (ներգաղթող)։

A person who moves to a country other than that of his or her usual residence for a period of at least a year, so that the country of destination effectively becomes his or her new country of usual residence. From the perspective of the country of departure, the person will be a long-term emigrant and from that of the country of arrival, the person will be a long-term immigrant.

Այն բարձրագույն նպատակը, որին զարգացման ոլորտի միջամտությունը նպատակ ունի հասնել:

The highest-level result to which an operation is intended to contribute. It is measured by impact indicators.

Վավերականության սկզբնական ժամկետից հետո վիզայի կամ իմիգրացիոն (ներգաղթային) կարգավիճակի գործողության շարունակություն։

երկբևեռացում 
bipolarization 

Երկու կողմերի կամ երկու պետություններ ներգրավող։

Involving two parties or two States.

Aid that is controlled and spent by donor countries at their own discretion. It may include staff, supplies, equipment, funding to receipt governments and funding to NGOs. It also includes assistance channelled as earmarked funding through international and UN organisations.

երկվալենտ ՕՊՎ 
bOPV / (bivalent) Oral Polio Vaccine 

Երկտարյա համագործակցության համաձայնագիր (ԱՀԿ) 
BCA / Biennial Collaborative Agreement (WHO) 

Երկրագիտության միջազգային ծրագիր 
International Geoscience Programme 

երկրաշարժակայուն շինարարության չափորոշիչներ 
earthquake-resistant construction codes 

երկրի գրասենյակ (oր.՝ Armenia Country Office - հայաստանյան գրասենյակ) 
CO / Country Office 

երկրի գրասենյակի ղեկավար 
HCO / Head of Country Office 

երկրի դիտարկման զեկույց 
Country Review Report 

«Յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի լքելու ցանկացած երկիր՝ ներառյալ նաև սեփականը...» (Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի (1948 թ.) 13 (2) հոդված)։ Սույն իրավունքն ամրագրված է միջազգային իրավունքի այլ փաստաթղթային գործիքներում, ինչպես, օրինակ՝ «Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին» 1966 թ. միջազգային դաշնագրի 12 (2) հոդվածում, համաձայն որի` «Յուրաքանչյուր ոք ազատ է լքելու ցանկացած երկիր՝ ներառյալ իր սեփականը»։ Դա ազատ տեղաշարժվելու իրավունքի հայեցակետերից է և առանց որևէ տարբերակման, տարածվում է բոլոր անձանց վրա։ Այնուհանդերձ, միջազգային իրավունքով որպես անմիջական հետևություն չի ենթադրվում որևէ երկրի տարածք մուտք գործելու համանման իրավունքի առկայություն։

Everyone has the right to leave any country, including his own... (Art. 13 (2), Universal Declaration of Human Rights, 1948) This right was set down in other international law instruments, for example in Art. 12(2), International Covenant on Civil and Political Rights, 1966 which states: “Everyone shall be free to leave any country, including his own.” It is an aspect of the right to freedom of movement, and it applies to all persons without distinction. There is, however, no corollary right to enter the territory of a country under international law.

The common instrument of the United Nations to analyze the development situation and identify key national development issues with a focus on the Millennium Development Goals and the other commitments, goals and targets of the Millennium Declaration and international conferences, summits, conventions and human rights instruments.

Հիմնված լինելով տվյալների հավաքագրման` երկրի առկա համակագի վրա` ՄԻԱՎ-ի նկատմամբ երկրորդ սերնդի համաճարակաբանական հսկման համակարգերը նախատեսված են հարմարեցվելու և փոփոխվելու` տարբեր համաճարակների առաջադրած յուրահատուկ կարիքները բավարարելու համար: Օրինակ` ՄԻԱՎ-ի նկատմամբ հսկումն այն երկրում, որտեղ գերակշռում է ՄԻԱՎ-ի փոխանցման հետերոսեքսուալ ճանապարհը, արմատապես կտարբերվի հսկումից այն երկրում, որտեղ գերակշռողը հոմոսեքսուալ ճանապարհն է կամ թմրամիջոցների ներարկային օգտագործումը։

Built upon a country’s existing data collection system, second generation HIV surveillance systems are designed to be adapted and modified to meet the specific needs of differing epidemics. For example, HIV surveillance in a country with a predominantly heterosexual epidemic will differ radically from surveillance in a country where HIV infection is mostly found among men who have sex with men or injecting drug users. This form of surveillance aims to improve the quality and diversity of information sources by developing and implementing standard and rigorous study protocols, using appropriate methods and tools.

Միգրանտի տեղաշարժը հյուրընկալող երկրի տարածքում կամ դեպի երրորդ երկիր՝ հեռու այն համայնքից, որտեղ նա սկզբնապես բնակվել է։

A movement of a migrant within a host country, away from the community in which s/he originally resided.

Ընդունման ընթացակարգի ժամանակ կատարվող առաջնային ստուգման ընթացքում կասկածի առաջացման կամ դիմողի՝ հսկողական համակարգում հայտնվելու դեպքում, դիմողն անցնում է հարցազրույց կամ ենթարկվում է լրացուցիչ քննության։

In cases of doubt in the primary inspection during the admission procedure, the applicant undergoes an interview or additional investigation as a part of secondary inspection.

Aim to provide a clear and concise summary of UNHCR's programme goals, objectives and priorities for each of its country operations. A COP consists of four parts։ Overview, Comprehensive needs and partnership, Beneficiary Populations and/or Themes, Management. 

Երկու կամ ավելի երկրների քաղաքացիության միաժամանակյա տիրապետում միևնույն անձի կողմից:

Generally, a citizen of a country other than either the country where s/he wishes to go, work or live, and the host country from which s/he is coming. Term has been used in connection with the repatriation or return of persons displaced as a consequence of conflicts.

Specifically:

(1) Labour. Citizens of one country who are employed by a company headquartered in a second country to work in a third country.
(2) European Union. Any person who is not a national of an EU member State. The EU Charter of Fundamental Rights asserts the right of every European citizen to move and reside freely within the territory of the member States. It adds that these rights may be granted to third-country nationals.