EN | AM
All A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Founded 11-12 July 1996, Vienna, following agreement, December 1995, Wassenaar (Netherlands), by former members of Coordinating Committee for Multilateral Strategic Export Controls the former COCOM cooperating countries and a number of other countries including Russia and several East and Central European countries.

The WA was designed to promote transparency, exchange of views and information and greater responsibility in transfers of conventional arms and dual-use goods and technologies, thus preventing destabilising accumulations.

WADB / West African Development Bank 
ԱԱԶԲ / Արևմտաաֆրիկյան զարգացման բանկ 

WAEMU / West African Economic and Monetary Union 
Արևմտյան Աֆրիկայի տնտեսական և արժութային միություն 

The voluntary relinquishment or abandonment, express or implied, of a legal right or advantage. A migration law might provide that certain legal requirements or grounds of inadmissibility not be applied in certain compelling cases, giving the appropriate agency the authority to exercise judgement as to whether the requirement should be “waived” in a given case.

Որևէ օրինական իրավունք կամ առավելություն՝ հստակ արտահայտված կամ ենթադրվող, կամավոր թողնելը կամ դրանից հետ կանգնելը: Միգրացիոն իրավունքով կարող է նախատեսվել, որ անընդունելիության որոշ իրավական պահանջներ կամ հիմքեր չկիրառվեն որոշակի պարտադիր դեպքերում՝ տվյալ դեպքում որևէ պահանջից հրաժարվելու վերաբերյալ որոշում կայացնելու լիազորությունը տալով համապատասխան գործակալությանը:

Grave breaches of the 1949 Geneva Conventions, namely, any of the following acts against persons or property protected under the provisions of the relevant Geneva Convention, committed as part of a plan or policy or as part of a large-scale commission of such crimes, including:

  • Wilful killing;
  • Torture or inhuman treatment, including biological experiments;
  • Wilfully causing great suffering, or serious injury to body or heath;
  • Extensive destruction and appropriation of property not justified by military necessity and carried out unlawfully and wantonly;
  • Compelling a prisoner of war or other protected person to serve in the forces of a hostile Power;
  • Wilfully depriving a prisoner of war or other protected person of the rights of fair and regular trial;
  • Unlawful deportation or transfer or unlawful confinement;
  • Taking of hostages.

Պատերազմական հանցագործություններ են համարվում պատերազմի օրենքների կամ սովորույթների խախտումները: Այդ հանցագործությունները ներառում են, սակայն չեն սահմանափակվում Ժնևի 1949 թ. կոնվենցիաների դրույթների ծանր խախտումներով՝ ներառյալ կանխամտածված սպանությունը, խոշտանգումը, անմարդկային վերաբերմունքը, այն անձանց ապօրինի կալանքը կամ վտարումը, որոնք այլևս չեն մասնակցում ռազմական գործողություններին, ինչպես նաև Ժնևի 1949 թ. չորս կոնվենցիայով պաշտպանվող ունեցվածքի կործանումն ու յուրացումը: Պատերազմական հանցագործություններ կարող են կատարվել քաղաքացիական կամ ռազմական անձնակազմերի կողմից: 

A state is obliged: not to deny access to food to its own population and make sure that they do not starve at the very least; and to provide food for those who are in danger of starving. In addition, international humanitarian law (the branch of international law governing armed conflicts and other related situations), expressly prohibits starvation of civilians, as a method of warfare.

warring parties 
պատերազմող, հակամարտող կողմեր 

Low weight for height or weight or weight for height more than a standard deviation of 2 below the median value of the reference (healthy) population.

Այն երեխաները, որոնց քաշն ըստ հասակի ստանդարտ բնակչության մեդիանից ցածր է երկու ստանդարտ շեղումով, համարվում են նիհար կամ թերսնված, իսկ ստանդարտ բնակչության մեդիանից երեք ստանդարտ շեղումով ցածր երեխաները՝ խիստ թերսնված:

See lookout system

Տե՛ս նաև հսկողական համակարգ

water extraction 
ջրառ 

water stress 
ջրի պակասի պատճառած լարվածություն 

water supply and sanitation system 
ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգ 

watercourse 
գետ, հուն 

WCL / World Conference of Labor 
Աշխատանքի համաշխարհային խորհրդաժողով 

WCO / World Customs Organization 
ՀՄԿ / Համաշխարհային մաքսային կազմակերպություն 

Defined to include atomic explosive weapons, radioactive material weapons, lethal chemical and biological weapons, and any weapons developed in the future that have characteristics comparable in destructive effect to those of the atomic bomb or other weapons mentioned above. (Commission for Conventional Armaments, 1948).

The term "weapons of mass destruction" as applied to nuclear, biological and chemical weapons (NBC weapons), is a bit of a misnomer, as only nuclear weapons can truly be said to cause mass destruction and have military value. What is meant by this expression is that these weapons once released are indiscriminate and uncontrollable in their effects: they cannot be targeted exclusively to combatants. For example, an epidemic caused by the deliberate release of biological agents would probably hit unprotected civilian populations hardest, or a chemical agent or radiological cloud could disperse in an unforeseen directions because of a change of wind, weather condition and so forth, and endanger one's own troops.

A function for which structures exist in different forms and combinations, such as in peacekeeping operations. Entails responsibility for the development of staff welfare framework and work plan, including coordination of improvements, maintenance and sustenance of welfare facilities and regular welfare activities for the welfare and well-being of staff. May also include preparation and submission of quarterly and bi-annual welfare reports and support to various staff welfare mechanisms.

«Փախստականների կարգավիճակի մասին» 1951 թ. կոնվենցիայում նշված փախստականի սահմանման առանցքային բաղադրիչն է։ Երկյուղի հիմնավորվածությունը բաղկացած է թե՛ սուբյեկտիվ (հետապնդվելու երկյուղ), և թե՛ օբյեկտիվ (երկյուղը պետք է ունենա օբյեկտիվորեն արդարացված հիմք) բաղադրիչներից։ 1951 թ. կոնվենցիայի համաձայն՝ հետապնդման պատճառ կարող է լինել նշված հինգ հիմքերից որևէ մեկը՝ ռասան, կրոնը, քաղաքացիությունը, որոշակի սոցիալական խմբի կամ քաղաքական հայացքների հարելը։

A context- and situation-dependent state, comprising basic material for such not always easy to define thing as a good life, freedom and choice, health, good social relations and security.

Determinants of well-being are defined as the inputs into the production of well-being, such as food, clothing, potable water, religious faith and access to knowledge and information.

wetland 
ջրաճահճային տարածք 

Area that is inundated or saturated by surface or ground water at a frequency and duration sufficient to support a prevalence of vegetation typically adapted for life in saturated soil conditions, called "hydrophytes". A type of ecotone.
Wetlands include:

(a) tidally inundated but protected areas such as salt marshes and mangrove swamps in estuaries and other inland and coastal areas;
(b) riparian areas near rivers and lakes and their flood plains;
(c) surface depressions such as freshwater marshes, prairie potholes and kettle-holes, meadows, playas and vernal pools;
(d) bogs and fens fed by precipitation and groundwater.

WEU / Western European Union 
Արևմտաեվրոպական միություն 

WFP / World Food Programme 
ՊՀԾ / Պարենի համաշխարհային ծրագիր 

WHD / World Health Day 
Առողջության համաշխարհային օր 

whistle-blower protection 
աշխատավայրում խախտումների մասին տեղեկացնող աշխատակիցների պաշտպանություն 

WHO / World Health Organization 
ԱՀԿ / Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն 

WHO Framework Convention on Tobacco Control 
Ծխախոտի դեմ պայքարի մասին ԱՀԿ շրջանակային կոնվենցիա 

windbreak 
դաշտապաշտպան անտառաշերտ 

winter pasture 
համայնքամերձ արոտավայր 

WIPO / World Intellectual Property Organization 
ՄՍՀԿ / Մտավոր սեփականության համաշխարհային կազմակերպություն 

WIPO's Arbitration and Media Centre 
ՄՍՀԿ արբիտրաժային և մեդիա կենտրոն 

withdrawal of troops 
զորքերի դուրսբերում 

Request that an application previously filed be cancelled or returned, or indication to relevant officials that the person who filed it no longer seeks the benefit or status requested.

Խնդրանք՝ ավելի վաղ ներկայացված դիմումը չեղյալ համարելու կամ վերադարձնելու մասին, կամ համապատասխան պաշտոնյաներին ուղղված ցուցում այն մասին, որ դիմումը ներկայացրած անձն այլևս չի ցանկանում ստանալ հայցված կարգավիճակը կամ արտոնությունը։

One who has personal knowledge of certain events or facts by direct experience. In the legal context, a person with such knowledge who is legally qualified to present this knowledge in a court of law. To observe some event or action. In the legal context, to observe the execution of a written instrument, such as an agreement or contract.

Անձ, որը որոշ իրադարձությունների կամ փաստերի մասին ունի տեղեկություններ, քանի որ անմիջականորեն ներկա է եղել դրանց: Իրավական համատեքստում՝ այդպիսի տեղեկություններ ունեցող անձ, որը, իրավական տեսանկյունից, ունի այդ տեղեկությունները ընդհանուր իրավասության դատարանում ներկայացնելու հնարավորություն: Ականատես լինել որևէ իրադարձության կամ գործողության։ Իրավական համատեքստում՝ ականատես լինել որևէ գրավոր փաստաթղթային գործիքի, ինչպես, օրինակ՝ համաձայնագրի կամ պայմանագրի կատարմանը։ 

WMO / World Meteorological Organization 
ՕՀԿ / Օդերևութաբանության համաշխարհային կազմակերպություն 

The conceptual framework which places women at the heart of development activities. That approach presupposes activities carried out by women and for women as well as assistance to women's groups and organizations. Not infrequently the framework is used mostly to meet only practical gender needs.

Հայեցակարգային շրջանակ, որով կանայք տեղակայված են զարգացմանն ուղղված գործունեության կենտրոնում։ Այս մոտեցմամբ ենթադրվում են գործողություններ՝ կանանց կողմից իրականացվող և կանանց համար, ինչպես նաեւ աջակցություն կանանց խմբերին և կազմակերպություններին։ Հաճախ շրջանակն օգտագործվում է սոսկ գենդերային պրակտիկ կարիքների բավարարման համար։ 

The Convention on the Elimination of all Forms of Discrimination against Women adopted in 1979 is often described as an international bill of rights for women. Consisting of a preamble and 30 articles, it defines what constitutes discrimination against women and sets up an agenda for national action to end such discrimination. By accepting the Convention, States commit themselves to undertake a series of measures to end discrimination against women in all forms, including: to incorporate the principle of equality of men and women in their legal system, abolish all discriminatory laws and adopt appropriate ones prohibiting discrimination against women; to establish tribunals and other public institutions to ensure the effective protection of women against discrimination; and to ensure elimination of all acts of discrimination against women by persons, organizations or enterprises.

http://www.un.org/womenwatch/daw/cedaw/text/econvention.htm

1979 թ. ընդունված «Կանանց նկատմամբ խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին» կոնվենցիան հաճախ անվանում են «Կանանց կոնվենցիա»: Կոնվենցիան պարտավորեցնում է բոլոր պետություններին.

  • կանանց և տղամարդկանց իրավահավասարության սկզբունքը մտցնել Սահմանադրության և այլ օրենսդրական ակտերի մեջ ու իրագործել գործնականում.
  • անհրաժեշտության դեպքում կիրառել կանանց խտրականությունն արգելող հատուկ սանկցիաներ.
  • ապահովել կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքը` օգտվելու տնտեսական, սոցիալական, մշակութային, քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքներից:

Կոնվենցիայում տրվում է խտրականության բնորոշումը և առանձնացվում երկու ոլորտ` զբաղվածության ոլորտում խտրականության վերացում և քաղաքականության մեջ առաջխաղացման համար հատուկ քվոտաների կիրառում: Հայաստանի Հանրապետությունը «Կոնվենցիան» վավերացրել է 1993 թ. հունիսի 9-ին։

http://www.parliament.am/library/MAKkonvencianer/8.pdf

Relate to the third generation of rights - collective rights. Women’s rights are separated as a distinct group of human rights. After the Universal Declaration on Human Rights the UN has adopted more than 100 documents aimed at gender equality, including Convention on the Elimination of all Forms of Discrimination against Women which is often called Women’s Convention.

Վերաբերում է մարդու իրավունքների երրորդ սերնդին` կոլեկտիվ իրավունքներին: Կանանց իրավունքներն առանձնացվում են որպես մարդու իրավունքների առանձին խումբ: Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրից հետո ՄԱԿ-ն ընդունել է գենդերային հավասարությանն ուղղված ավելի քան 100 փաստաթուղթ, այդ թվում` «Կանանց նկատմամբ խտրականության բոլոր ձևերի վերացման կոնվենցիան», որը հաճախ կոչվում է «Կանանց կոնվենցիա»:

A legal document giving authorization required for employment of migrant workers in the host country.

Իրավական փաստաթուղթ՝ տրամադրված այն պետության իրավասու մարմնի կողմից, որը հյուրընկալող երկրում միգրանտ աշխատողներին տալիս է աշխատանքի թույլտվության իրավունք նշված թույլտվության վավերականության ժամկետի ընթացքում։

A migrant worker employed on an offshore instalinstallation lation that is under the jurisdiction of a State of which he or she is not a national (Art. 2(2) (d), International Convention on the Protection of the Rights of All Migrant Workers and Members of Their Families, 1990).

«Աշխատող միգրանտ, ով վարձվել է աշխատելու ծովակայանքի վրա այն պետության իրավասությամբ, որի քաղաքացին չէ» («Աշխատող միգրանտների և նրանց ընտանիքների անդամների իրավունքների պաշտպանության վերաբերյալ» 1990 թ. միջազգային կոնվենցիայի 2(2) (դ) հոդված)։

workshop 
աշխատաժողով 

There have been different such assemblies, including:

(1) the First at Vienna, Austria, from 26 July to 6 August 1982. Adopted the Vienna International Plan of Action on Aging;
(2) the Second World Assembly on Ageing, held in Madrid, Spain, from 8 to 12 April 2002. Adopted the Madrid International Plan of Action on Ageing.

World Bank 
Համաշխարհային բանկ 

World Bank Group 
Համաշխարհային բանկի խումբ 

World Climate Programme 
Կլիմայի համաշխարհային ծրագիր 

World Conference to Review and Appraise the Achievements of the United Nations Decade for Women 
ՄԱԿ-ի Կանանց տասնամյակի ձեռքբերումները դիտարկելու և գնահատելու հարցերով համաշխարհային խորհրդաժողով 

Annual guide to the economic, social and environmental state of the world provided by the World Bank.
Year included in title of each year's report: 2005 World Development Report, and so forth.
World Development Report 2011: Conflict, Security and Development.
World Development Report 2012: Gender Equality and Development

World Economic Outlook is a survey conducted and published by the International Monetary Fund. It is published twice and partly updated 3 times a year. It portrays the world economy in the near and medium context (4 years). WEO forecasts include the macroeconomic indicators, such as GDP, inflation, current account and fiscal balance of more than 180 countries around the globe. It also deals with major economic policy issues.

World Food Summit 
Պարենի համաշխարհային գագաթնաժողով 

World Health Assembly 
Առողջապահության համաշխարհային վեհաժողով 

World Investment Report 
Համաշխարհային ներդրումային զեկույց 

World Maritime University 
Համաշխարհային ծովային համալսարան 

World Press Freedom Day 
Մամուլի ազատության համաշխարհային օր 

World Programme of Action for Youth 
Երիտասարդությանը վերաբերող գործողությունների համաշխարհային ծրագիր 

World Statistics Pocketbook 
Համաշխարհային վիճակագրության գրքույկ 

World Summit on the Information Society 
Տեղեկատվական հասարակության վերաբերյալ համաշխարհային գագաթնաժողով 

World Telecommunication and Information Society Day 
Հեռահաղորդակցության և տեղեկատվական հասարակության համաշխարհային օր 

World Trade Center 
Համաշխարհային առևտրի կենտրոն 

The first and second sessions of the Forum took place in Vienna, Austria, from 27 to 29 May 1991 and from 25 to 29 November 1996, respectively; the third in Braga, Portugal, from 2 to 6 August 1998; the fourth in Dakar, Senegal, from 6 to 10 August 2001.

The mandate for the World Youth Forum can be found in paragraph 125 of the World Programme of Action for Youth to the Year 2000 and Beyond, adopted by the General Assembly in 1995 on the tenth anniversary of International Youth Year.

All forms of slavery or practices similar to slavery (such as the sale and trafficking of children, debt bondage and serfdom and forced or compulsory labour, including forced or compulsory recruitment of children for use in armed conflict); the use, procuring or offering of a child for prostitution, for the production of pornography or for pornographic performances; the use, procuring or offering of a child for illicit activities, in particular for the production and trafficking of drugs as defined in the relevant international treaties; or any other work which, by its nature or the circumstances in which it is carried out, is likely to harm the health, safety or morals of children.

Արտահայտություն, որն ընդգրկում է. «ա) ստրկության բոլոր ձևերը կամ ստրկությանը համանման գործելակերպերը, ինչպիսիք երեխաների վաճառքը և թրաֆիքինգը, պարտքի պատճառով կախվածությունն են կամ ճորտային կախվածությունը, ինչպես նաև հարկադիր կամ ստիպողական աշխատանքը, այդ թվում` երեխաների հարկադիր կամ ստիպողական հավաքագրումը զինված ընդհարումներում նրանց օգտագործելու համար, բ) երեխային օգտագործելը, գնելը կամ առաջարկելը մարմնավաճառությամբ զբաղվելու, պոռնոգրաֆիկ արտադրանքի արտադրության կամ պոռնոգրաֆիկ ներկայացումների համար, գ) երեխային օգտագործելը, գնելը կամ առաջարկելը հակաիրավական գործունեությամբ զբաղվելու` մասնավորապես թմրանյութերի արտադրման և շրջանառության համար, ինչպես դրանք սահմանված են համապատասխան միջազգային պայմանագրերում դ) աշխատանքը, որն իր բնույթով կամ իր կատարման պայմաններով կարող է վնասել երեխաների առողջությանը, անվտանգությանը կամ բարոյականությանը» («Երեխայի աշխատանքի վատթարագույն ձևերի արգելման և դրանց վերացմանն ուղղված անհապաղ միջոցառումների մասին» ԱՄԿ-ի թիվ 182 կոնվենցիայի 3-րդ հոդված)

WPRO / WHO Region of the Western Pacific 
ԱՀԿ-ի արևմտախաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջան 

wrap‐up meeting 
եզրափակիչ նիստ 

WSB / Wheat Soya Blend 
ցորենի և սոյայի խառնուրդ 

WSSD / World Summit for Social Development 
Սոցիալական զարգացման համաշխարհային գագաթնաժողով 

WTO / World Trade Organization 
ԱՀԿ / Առևտրի համաշխարհային կազմակերպություն 

The process in which non-member nations of the world enter into bilateral and multilateral talks with the members of the World Trade Organization to become a member and benefit from globalization of trade and services.